Những ứng dụng của Axit Nitric – HNO3 trong công nghiệp và đời sống

Tìm hiểu về Axit Nitric

Chúng ta biết Axit NitricAxit Sunfuric là thành phần chính gây mưa axit. Vậy Axit Nitric là gì? Cần lưu ý điều gì khi sử dụng axit này? Bài viết này công ty TNHH Hóa chất Trần Gia xin giới thiệu về hóa chất Axit Nitric cũng như những ứng dụng của nó trong đời sống.

Axit Nitric có công thức hóa học là HNO3, N trong phân tử HNO3 có hóa trị 4 và số oxi hóa là +5.

HNO3

Tính chất vật lý của Axit Nitric

Axit Nitric HNO3 là một axit vô cơ mạnh được tạo thành từ 1 nguyên tử hidro và 1 gốc nitrat NO3-, tạo ra từ sự hòa tan của khí nito dioxit (NO2) trong nước dưới sự có mặt của khí oxi.

4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3

(Nitơ dioxit NO2 , là một khí độc màu nâu đỏ này có mùi gắt đặc trưng, nặng hơn không khí và gây ô nhiễm).

Axit nitric HNO3 là chất lỏng không màu, dễ bắt lửa, có tính ăn mòn cao . Dung dịch axit HNO3  không màu,tuy nhiên thường có màu vàng hơi đỏ do khí NO2  hòa tàn.

Axit nitric tinh khiết 100% có tỷ trọng 1.51 g/cm³.

Nhiệt độ nóng chảy -42°C.

Nhiệt độ sôi 83°C.

Dễ bị phân hủy tạo thành khí nito dioxit và oxi.

4HNO3 →72°C 2H2O + 4NO2 + O2

Đặc tính hóa học của HNO3

Dung dịch HNO3 có đầy đủ tính chất của một axit mạnh như làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ.

HNO3 tác dụng với kim loại đứng trước H tạo thành muối và khí hidro

Fe + 2HNO3 → Fe(NO3)2 + H2↑

HNO3 phản ứng với oxit kim loại tạo thành muối và nước

6HNO3 + Al2O3 →2Al(NO3)3 + 3H2O

HNO3 tác dụng bazơ dung dịch hoặc bazơ rắn tạo thành muối và nước.

2HNO3 + 2NaOH → 2NaNO3 + H2O

HNO3 có tác dụng muối tạo thành muối và axit mới.

Điều kiện: tạo kết tủa, khí bay lên hoặc axit mới yếu hơn.

CaCO­3 + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + H2O + CO2↑

Axit nitric đặc tác dụng với kim loại trừ Au và Pt tạo muối và nhiều sản phẩm oxi hóa khác nhau như NO2, NO, N2O ,N2, NH4NO3

Lưu ý: Fe, Al, Cr bị thụ động hóa trong dung dịch HNO3 đặc, nguội.

Axit nitric đặc tác dụng với phi kim

S + 4HNO3đặc nóng → SO2 + 4NO2 + 2H2O

Axit nitric đặc phản ứng với các chất khử khác

4HNO3 + FeCO3 → Fe(NO3)3 + NO2↑ + 2H2O + CO2↑

Ứng dụng của axit nitric

Axit Nitric là hóa chất quan trọng trong nhiều ngành sản xuất.

HNO3 được dùng để điều chế thuốc nổ, sản xuất phân bón, điều chế các muối nitrat trong phòng thí nghiệm, Axit Nitric cũng được dùng trong nhà máy để tẩy rửa các đường ống, tẩy rửa bề mặt kim loại, xi mạ, luyện kim, chế tạo thuốc nhuộm vải, len, sợi,…

Axit HNO3 còn được ứng dụng trong xỷ lý nước để loại bỏ một số tạp chất, cân bằng lại độ tiêu chuẩn của nước, làm chất khử màu và để phân biệt một số chất cũng như dùng làm chất khử màu và để phân biệt một số chất.

Ngoài ra Axit Nitric còn dùng để điều chế và sản xuất ra các hóa chất khác.

Lưu ý về an toàn sử dụng và bảo quản Axit Nitric cần biết

Axit Nitric là một chất oxi hóa mạnh, các phản ứng của Axit Nitric với các hợp chất như cyanit, carbit, và bột kim loại có thể gây nổ, hay phản ứng với nhiều hợp chất vô cơ như turpentine, rất mãnh liệt và tự bốc cháy.

Axit HNO3 tiếp xúc với mắt gây kích ứng có thể gây bỏng làm mù lòa, tiếp xúc với da gây kích ứng, mẫn đỏ, đau và bỏng nặng.

Hít phải HNO3 có thể gây khó thở và dẫn đến viêm phổi và tử vong. Triệu chứng khác bao gồm: ho, nghẹt thở, kích ứng mũi và đường hô hấp.

Nếu nuốt phải Axit Nitric có thể gây cháy, bỏng miệng, dạ dày. Ngoài ra phơi nhiễm lâu có thể dẫn tới ung thư.

NGUY HIEM HNO3

Biện pháp xử lý sự cố do Axit Nitric gây ra

Nếu hít phải Axit Nitric cần tìm kiếm không khí trong lành và chăm sóc y tế ngay lập tức.

Khi bị Axit văng và mắt hoặc lên da ngay lập tức rửa sạch vùng bị ảnh hưởng bằng nhiều nước trong ít nhất 15 phút để ngăn ngừa tổn thương thêm. Loại bỏ quần áo bị ô nhiễm và rửa bằng xà bông. Chăm sóc y tế ngay lập tức khi được yêu cầu.

Nếu vô tình nuốt phải Axit HNO3 cần súc miệng bằng nước hoặc sữa. Lưu ý rằng không được phép cho bất cứ thứ gì vào miệng của nạn nhân khi họ đã bất tỉnh để tránh những trường hợp kích ứng, và trong tất cả các trường hợp xảy ra sự cố với Axit nói chung hay Axit HNO3 nói riêng cần sơ cứu nhanh chóng và tìm đến chăm sóc y tế nhanh nhất.

Đặc biệt khi sử dụng hay tiếp xúc với HNO3 cần trang bị đầy đủ những thiết bị bảo hộ an toàn như kính mắt, khẩu trang, mũ, găng tay, quần áo dài tay, giày (ủng),…và thường xuyên giữ cho nơi làm việc được sạch sẽ, thông thoáng, để xa những vật dễ cháy nổ.

Bảo quản HNO3

Lưu trữ Axit Nitric trong một khu vực an toàn cách xa các vật liệu không tương thích, dễ gây dẫn đến phản ứng như hợp chất hữu cơ, kim loại, rượu hoặc hơi ẩm.

Nền nhà nơi chứa phải chống chịu được Axit.

Khu vực lưu trữ phải thoáng mát, tránh xa các nguồn nhiệt.

Các thùng chứa phải đậy nắp kín, tránh ánh nắng mặt trời, nguồn nhiệt.

Sử dụng các thùng chứa bằng nhựa thay cho kim loại vì Axit Nitric không tác dụng với chất liệu nhựa.

Mua Hóa chất HNO3 ở đâu uy tín

Công ty TNHH Hóa chất Trần Gia chuyên cung cấp Hóa chất HNO3 và các hóa chất cơ bản đa dạng khác với tiêu chí uy tín làm đầu, đội ngũ giao hàng được đào tạo và có giấy phép về an toàn vận chuyển hóa chất.

Comments

comments